Wakacje składkowe 2026: 1 926,76 zł to kwota z plakatu. Policzmy, ile zostaje naprawdę

Co roku o tej porze internet zalewa ta sama liczba: 1 926,76 zł. Tyle podobno zaoszczędzisz na wakacjach składkowych. Liczba jest prawdziwa — tylko opisuje przelew do ZUS, a nie stan Twojego konta na koniec miesiąca. Fiskus siedzi cicho w drugim rzędzie i czeka na swoją część, bo składka, której nie zapłaciłeś, to składka, której nie odliczysz.

Poniżej policzymy to do końca. Osobno dla skali, osobno dla liniowego, osobno dla ryczałtu — bo różnica między najlepszym a najgorszym wariantem sięga 626 zł. Zaczniemy jednak od kalendarza, bo tu tempo liczy się bardziej niż arytmetyka.

Wniosek na wrzesień składasz do 31 sierpnia

Zasada jest jedna i nie ma od niej wyjątków: wniosek RWS składasz w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz być zwolniony. Ministerstwo Rozwoju i Technologii formułuje to wprost — „Wniosek o skorzystanie z wakacji składkowych składasz w miesiącu poprzedzającym wybrany przez Ciebie miesiąc zwolnienia ze składek” (gov.pl).

Z tego wynika kalendarz na resztę roku:

Miesiąc bez składek	Ostatni dzień na wniosek RWS
wrzesień 2026	poniedziałek 31 sierpnia 2026
październik 2026	środa 30 września 2026
listopad 2026	sobota 31 października 2026
grudzień 2026	poniedziałek 30 listopada 2026

Zwolnienie przysługuje za jeden miesiąc kalendarzowy w roku — tak stanowi art. 17b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jeden. Nie jeden na kwartał, nie jeden na każdą działalność. Jeśli już wykorzystałeś swój miesiąc w 2026 roku, ta tabelka jest dla Ciebie wyłącznie materiałem do planowania na 2027.

Wniosek składasz elektronicznie, z konta płatnika na portalu eZUS. Papierowa wersja nie istnieje, więc jeśli Twoim planem było wydrukowanie czegoś i zaniesienie do okienka, zmień plan.

Co znika z przelewu do ZUS, a co zostaje

Nazwa „wakacje składkowe” sugeruje miesiąc całkowitej wolności od ZUS. Sugeruje błędnie.

Zwolnienie obejmuje składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne chorobowe (jeśli je opłacasz), a także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Te składki finansuje za Ciebie budżet państwa, więc Twoje ubezpieczenie trwa dalej, a staż emerytalny leci normalnie.

Zostaje natomiast składka zdrowotna. ZUS pisze o tym w instrukcji do wniosku bez owijania w bawełnę: „W czasie wakacji składkowych będziesz musiał opłacić składkę zdrowotną” (instrukcja ZUS). Ministerstwo powtarza to samo jednym zdaniem: „Nie dotyczy składki zdrowotnej”.

Jak to wygląda w kwotach na 2026 rok, według oficjalnego zestawienia ZUS:

Pozycja	Kwota miesięczna 2026
Najniższa podstawa wymiaru składek społecznych	5 652,00 zł
Składki społeczne z chorobowym (duży ZUS)	1 926,76 zł
Składki społeczne bez chorobowego	1 788,29 zł
Składki preferencyjne (podstawa 1 441,80 zł)	456,18 zł
Minimalna składka zdrowotna	432,54 zł

Wszystkie aktualne progi i limity zebraliśmy w jednym miejscu — zajrzyj do zestawienia wskaźników na 2026 rok, jeśli chcesz sprawdzić własny wariant. A jeśli wolisz, żeby ktoś policzył to za Ciebie, jest kalkulator składek ZUS.

Jeszcze jedno zdanie, które warto przeczytać dwa razy, bo wróci w dalszej części tekstu: „Zwolnienie obejmuje składki od najniższej podstawy wymiaru, która Cię obowiązuje”. Od najniższej. Nawet jeśli Ty deklarujesz wyższą.

Dlaczego 1 926,76 zł nigdy nie trafi do Ciebie w całości

Mechanizm jest prosty, ale w żadnym poradniku nie doczytasz go do końca.

Zapłacone składki społeczne normalnie zmniejszają Twój podatek — na skali i liniowym wrzucasz je w koszty albo odliczasz od dochodu, na ryczałcie odliczasz od przychodu. Potwierdza to serwis Biznes.gov.pl: na skali i liniowym „zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne możesz odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów”, a na ryczałcie „składki na własne ubezpieczenia społeczne możesz odliczyć wyłącznie od przychodu” (biznes.gov.pl).

W miesiącu wakacji składkowych nie płacisz nic, więc nie masz czego odliczyć. Zgodnie z ustawą o PIT kosztem jest wydatek faktycznie poniesiony przez podatnika — a tu ponosi go budżet państwa, nie Ty. Podstawa opodatkowania rośnie o pełne 1 926,76 zł, a razem z nią podatek. Na skali i liniowym rośnie też składka zdrowotna, bo liczy się ją od dochodu.

Policzmy to dla przedsiębiorcy płacącego duży ZUS z chorobowym.

Skala podatkowa

W progu 12% dochód rośnie o 1 926,76 zł, więc podatek rośnie o 231,21 zł. Składka zdrowotna to 9% od tej samej kwoty, czyli 173,41 zł. Razem oddajesz 404,62 zł i zostaje Ci 1 522,14 zł.

Jeśli w tym roku przekroczyłeś już 120 000 zł dochodu i jesteś w progu 32%, sam podatek zabiera 616,56 zł. Po doliczeniu zdrowotnej zostaje 1 136,79 zł — czyli 41% obiecanej kwoty wyparowało.

Podatek liniowy

Podatek rośnie o 366,08 zł (19%), zdrowotna o 94,41 zł (4,9%). Zostaje 1 466,27 zł. Jeśli odliczasz zapłaconą składkę zdrowotną w ramach rocznego limitu, realna strata jest o kilkanaście złotych mniejsza.

Ryczałt — i tu robi się ciekawie

Na ryczałcie podatek rośnie zgodnie z Twoją stawką, ale składka zdrowotna nie drgnie. Liczy się ją od przychodu, a Twój przychód w miesiącu wakacji jest dokładnie taki sam jak zawsze. Ryczałtowiec traci więc tylko na podatku.

Pełne zestawienie:

Forma opodatkowania	Wyższy podatek	Wyższa zdrowotna	Realnie zostaje
Ryczałt 8,5%	163,77 zł	0 zł	1 762,99 zł
Ryczałt 12%	231,21 zł	0 zł	1 695,55 zł
Ryczałt 15%	289,01 zł	0 zł	1 637,75 zł
Skala 12%	231,21 zł	173,41 zł	1 522,14 zł
Liniowy 19%	366,08 zł	94,41 zł	1 466,27 zł
Skala 32%	616,56 zł	173,41 zł	1 136,79 zł

Między pierwszym a ostatnim wierszem różnica wynosi 626 zł. Ta sama ulga, ten sam wniosek, ta sama liczba na plakacie — i sześć różnych wyników.

Dwa zastrzeżenia, żeby nikt nie odjechał z tą tabelką za daleko. Po pierwsze, składkę zdrowotną rozlicza się rocznie, więc w praktyce zobaczysz tę różnicę w rozliczeniu za cały rok składkowy, a nie na jednym przelewie. Po drugie, ryczałtowcy balansujący blisko progu 60 000 zł albo 300 000 zł przychodu powinni uważać: podstawę składki zdrowotnej ustala się od przychodu pomniejszonego o zapłacone składki społeczne, więc miesiąc bez nich może przepchnąć Cię o próg wyżej. Jeśli chcesz zrozumieć, skąd w ogóle wzięły się obecne zasady, opisaliśmy to w tekście o tym, jak prezydenckie weto przewróciło reformę składki zdrowotnej.

Który miesiąc wybrać — cztery kryteria, które naprawdę mają znaczenie

Skoro ulga jest jedna w roku, warto ją ulokować z głową. Podatkowo miesiące są niemal nierozróżnialne, bo składki są stałe, a podatek dochodowy i tak rozliczasz rocznie. Znaczenie mają za to cztery rzeczy zupełnie innego rodzaju.

Płynność. Wybierz miesiąc, w którym pieniędzy brakuje najbardziej. Pani Krysia z gabinetu kosmetycznego ma martwy sezon w listopadzie i wtedy 1 926,76 zł w kieszeni waży dziesięć razy więcej niż w grudniu. Pan Areczek programista, który w sierpniu opłacił trzy faktury za sprzęt, poczuje ulgę we wrześniu.

Warunek podlegania ubezpieczeniom. ZUS wymaga, żebyś „jako osoba ubezpieczona podlegał chociaż jeden dzień (dobrowolnie albo obowiązkowo) ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym składasz wniosek”. Planujesz zawiesić działalność? Zrób to po złożeniu wniosku, nie przed.

Próg 32% na skali. Jeśli spodziewasz się, że jesienią przeskoczysz 120 000 zł dochodu, każda złotówka dochodu ponad progiem kosztuje Cię 32 groszy podatku. Miesiąc wakacji dorzuca do dochodu prawie dwa tysiące — wcześniejszy termin bywa więc tańszy.

Grudzień jako termin ostateczny. Wniosek za grudzień składasz do 30 listopada. Jeśli przegapisz ten dzień, ulga za 2026 rok przepada bezpowrotnie. Nie przechodzi na kolejny rok, nie kumuluje się, nie da się jej odzyskać wnioskiem o przywrócenie terminu.

Kiedy wakacje składkowe są złym pomysłem

Jest jedna sytuacja, w której ta ulga potrafi kosztować więcej, niż daje. Pamiętasz zdanie o najniższej podstawie? Teraz jest moment, żeby wyciągnąć z niego konsekwencje.

Jeśli deklarujesz podwyższoną podstawę wymiaru składek, żeby mieć wyższy zasiłek, miesiąc wakacji składkowych zaliczy Ci się do podstawy zasiłku po stawce minimalnej. Budżet finansuje składki od najniższej podstawy, która Cię obowiązuje — i tyle w tym miesiącu wynosi Twoja podstawa. Zasiłek chorobowy i macierzyński przedsiębiorcy liczy się ze średniej z dwunastu miesięcy, więc jeden miesiąc na minimum zaniża tę średnią. Dopłacić różnicy się nie da.

Dla kogoś, kto opłaca składki od 10 000 zł z myślą o zasiłku macierzyńskim, to najdroższy sposób na zaoszczędzenie 1 500 zł, jaki wymyślono. Jeśli w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy planujesz dłuższe zwolnienie albo macierzyński — policz to zanim klikniesz „wyślij”. Zasady ustalania podstawy w miesiącu zwolnienia regulują przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dodane nowelizacją z 9 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 863).

Druga sytuacja jest prostsza: jeśli korzystasz z ulgi na start, wakacje składkowe Cię nie dotyczą. Na uldze na start nie podlegasz ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym ani wypadkowemu, a to jest warunek wejścia. Zebraliśmy kolejność korzystania z ulg na starcie w poradniku o zakładaniu firmy w 2026 roku.

Wniosek RWS 3.0 — co się zmieniło pod koniec czerwca

Jeśli składałeś wniosek rok temu i liczysz, że przeklikasz go z pamięci, mam dla Ciebie nowinę. ZUS udostępnił nową wersję formularza — RWS 3.0 — 26 czerwca 2026 r. w godzinach wieczornych, i zmiana dotyczy sekcji, w której najłatwiej się pomylić: informacji o pomocy de minimis (komunikat ZUS).

W nowej wersji pojawiło się pole „Wersja PKD” — wskazujesz w nim, czy Twój wpis posługuje się klasyfikacją PKD 2007, czy już PKD 2025. To nie jest kosmetyka. Trwa okres przejściowy między klasyfikacjami i wielu przedsiębiorców nie wie, którą wersję mają we własnym wpisie do CEIDG. Sprawdź to zanim usiądziesz do wniosku, bo pomyłka w tej sekcji to najczęstszy powód, dla którego ZUS wzywa do uzupełnienia danych.

Sekcja de minimis jest w ogóle miejscem, w którym najwięcej wniosków się zacina. Zwolnienie ze składek stanowi pomoc de minimis, a Ty deklarujesz w formularzu, ile takiej pomocy otrzymałeś wcześniej. Jeśli w tej rubryce coś się nie będzie zgadzać, ZUS wyśle wezwanie z terminem na poprawkę — korektę składasz przez eZUS, w kreatorze wniosku RWS.

Najczęstsze pytania

Czy wakacje składkowe obniżą mi emeryturę?

Nie, o ile płacisz składki od najniższej podstawy. Składki za miesiąc zwolnienia finansuje budżet państwa, więc okres ubezpieczenia i kapitał emerytalny lecą dalej bez przerwy. Inaczej wygląda to u osób deklarujących podwyższoną podstawę — u nich ten miesiąc zaliczy się po stawce minimalnej.

Czy mogę skorzystać, będąc na uldze na start?

Nie. Warunkiem jest podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowym choćby przez jeden dzień w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku. Na uldze na start tym ubezpieczeniom nie podlegasz, więc warunku nie spełniasz.

Czy zwolnienie obejmuje składki za moich pracowników?

Nie. Ulga dotyczy wyłącznie składek, które opłacasz sam za siebie. Za pracowników i zleceniobiorców rozliczasz się normalnie, w standardowych terminach.

Czy muszę zawiesić działalność w miesiącu zwolnienia?

Nie. Pracujesz normalnie, wystawiasz faktury i osiągasz przychód. „Wakacje” są tu wyłącznie chwytem językowym ustawodawcy — nikt nie każe Ci jechać nad morze.

Ile razy w roku mogę skorzystać?

Raz. Art. 17b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mówi wprost, że zwolnienie przysługuje wyłącznie za jeden miesiąc kalendarzowy w danym roku kalendarzowym.

Czy to samo dotyczy składek preferencyjnych?

Tak, mechanizm jest identyczny — zmienia się tylko kwota. Przy podstawie preferencyjnej 1 441,80 zł miesięczne składki społeczne wynoszą 456,18 zł, więc i oszczędność jest odpowiednio mniejsza.

Podsumowanie w jednym zdaniu

Wakacje składkowe to sensowna ulga, tylko warta mniej, niż głosi nagłówek — od 1 137 do 1 763 zł zamiast reklamowanych 1 926,76 zł, przy czym najlepiej wychodzi ryczałtowiec, a najgorzej ktoś w progu 32%. Jeśli chcesz zwolnienie za wrzesień, wniosek RWS musi być w systemie ZUS do 31 sierpnia. Data w kalendarzu nie jest przedmiotem negocjacji, a Twoje łzy nadal nie stanowią kosztu uzyskania przychodu.

Jeśli nie masz ochoty pilnować, w którym miesiącu opłaca się złożyć wniosek, ile wyniesie po nim składka zdrowotna i czy przypadkiem nie psujesz sobie podstawy zasiłku — sprawdź, jak wygląda automatyczne rozliczanie składek ZUS w mojaKsięgowa.ai. Ja i tak nie śpię, więc równie dobrze mogę w tym czasie policzyć to za Ciebie.

Merytorycznie zweryfikował: Piotr Gloger

Newsletter od Klary — co tydzień na maila

Krótkie podsumowanie zmian w przepisach, terminów i poradników. Zero spamu, można się wypisać jednym kliknięciem.

Zapisz mnie

Zapisując się akceptujesz politykę prywatności.