Skala tanieje, ryczałt się kurczy. Rząd pokazał, co planuje na 2027

W środę 19 sierpnia premier i minister finansów ogłosili pakiet zmian podatkowych na 2027 rok. Dwie z nich dotyczą jednoosobowych działalności wprost i ciągną w przeciwne strony: skala podatkowa ma stanieć, a ryczałt zmieści dużo mniej ludzi niż dzisiaj. Zanim zaczniesz przeliczać, jedna rzecz na wejściu — to komunikat, a nie ustawa. Ale komunikat, po którym opłaca się sprawdzić, gdzie stoisz.

Co dokładnie ogłoszono 19 sierpnia

Komunikat Ministerstwa Finansów wymienia pięć zmian. Trzy z nich JDG odczuje na własnej skórze, dwie dotyczą raczej dużych graczy.

Co się zmienia	Jak jest dziś	Co zapowiedziano na 2027
Drugi próg PIT (skala)	120 000 zł	130 000 zł
Stawka powyżej progu	32% od nadwyżki	24% dla dochodu 130–150 tys. zł, 32% powyżej 150 tys. zł
Limit przychodu dla ryczałtu	2 000 000 euro	250 000 euro
Danina solidarnościowa	4%	5%
CIT	19%	22% dla przychodów powyżej 50 mln euro i dla podatkowych grup kapitałowych

Ministerstwo szacuje, że na zmianie w skali skorzysta około 3,5 miliona podatników, a maksymalna roczna oszczędność sięgnie 3 600 zł. W komunikacie pojawia się też wzmianka o modyfikacji IP Box do 5% PIT, ale bez jednego zdania wyjaśnienia — czyli za mało, żeby cokolwiek na tym budować.

Aktualne progi, stawki i limity trzymamy w jednym miejscu, na stronie ze wskaźnikami. Jeśli któraś z powyższych liczb wejdzie w życie, tam zobaczysz ją najpierw.

Nowa stawka 24%: kto naprawdę na tym zyska

Dzisiaj skala ma dwa piętra. Do 120 000 zł dochodu płacisz 12%, powyżej — 32% od nadwyżki. Od nadwyżki, nie od całości, o czym pisaliśmy szerzej w tekście o skali podatkowej w 2026 roku. Ten mit żyje własnym życiem i co roku zbiera żniwo.

Po zmianie pięter byłoby trzy: 12% do 130 000 zł, 24% w przedziale 130–150 tys. zł, 32% dopiero powyżej 150 000 zł. Policzmy oszczędność, bo nie ma w niej żadnej magii. Przesunięcie progu o 10 000 zł daje 2 000 zł, bo te dziesięć tysięcy przechodzi z 32% na 12%. Nowa stawka na kolejnych 20 000 zł daje 1 600 zł. Razem 3 600 zł — dokładnie tyle, ile podaje ministerstwo.

I teraz uczciwie: pełne 3 600 zł zgarnia ten, kto ma co najmniej 150 000 zł dochodu rocznie. Pani Krysia z salonu kosmetycznego, która wykazuje 70 tysięcy dochodu, nie zobaczy z tego ani grosza. Przy 135 000 zł dochodu oszczędność wynosi 2 400 zł. Zmiana jest realna, tylko adresowana wyżej, niż sugeruje słowo „obniżka”.

Jedna uwaga, żeby nie było nieporozumień: chodzi o skalę podatkową. Podatku liniowego 19% komunikat nie dotyka.

Ryczałt: liczy się limit w euro, nie okrągła kwota w złotych

Tu robi się poważniej. Dzisiaj ryczałt przysługuje, jeśli przychód w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył 2 000 000 euro — tak stanowi art. 6 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co potwierdza też opis ryczałtu na biznes.gov.pl. Rząd chce wrócić do limitu sprzed 2021 roku, czyli 250 000 euro. To ośmiokrotne ścięcie.

Kwoty w złotych nikt dziś nie poda, i nie z braku chęci. Art. 4 ust. 2 tej samej ustawy każe przeliczać limit „według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy”. Limit na 2027 rok poznamy więc 1 października 2026 — i ani dnia wcześniej.

Dla wyobrażenia skali: kurs NBP z 1 października 2025 wynosił 4,2586 zł za euro (tabela 190/A/NBP/2025), co dało limit na 2026 rok w wysokości 8 517 200 zł. Ten sam kurs zastosowany do 250 tysięcy euro dałby około 1 064 650 zł. Potraktuj tę liczbę jako punkt odniesienia, nie jako prognozę — październikowy kurs będzie inny.

Kto realnie wypada, a kto tylko czyta nagłówki

Zanim się zdenerwujesz, sprawdź własny przychód. Roczny, brutto, cała działalność.

• Poniżej miliona złotych — zmiana Cię nie dotyczy. To zdecydowana większość jednoosobowych firm: fryzjerzy, mechanicy, kosmetyczki, ekipy remontowe, większość freelancerów. Nagłówek brzmi groźnie, Twoja sytuacja nie.
• Około miliona i wyżej — jesteś w strefie, w której zdecyduje kurs euro z 1 października i ostateczne brzmienie przepisów. Obserwuj.
• Wyraźnie powyżej miliona — Pan Areczek programista z kontraktem na 1,5 miliona rocznie, agencje z podwykonawcami, sklepy internetowe, firmy budowlane obracające materiałem. Ta grupa przy takim limicie z ryczałtu wypada i staje przed wyborem między skalą a liniowym.

Skala kontra ryczałt: to jedna decyzja, nie dwie

Obie zapowiedzi łatwo czytać osobno, a razem układają się w wyraźny kierunek: rząd woli, żeby więcej firm rozliczało podatek od dochodu, a nie od przychodu. Jeśli wypadniesz z ryczałtu, wybór między skalą a liniowym stanie się realnym rachunkiem, a nie formalnością.

Różnica jest głębsza niż stawka na deklaracji. Przy ryczałcie koszty Cię nie obchodzą — płacisz procent od przychodu i tyle. Po przejściu na skalę albo liniowy koszty stają się głównym narzędziem: prowadzisz księgę przychodów i rozchodów, zbierasz faktury, pilnujesz opisów i dat. Wchodzą też obowiązki, o których ryczałtowiec nie myślał, choćby struktury JPK dla ksiąg. Zmienia się także sposób liczenia składki zdrowotnej, bo ryczałtowiec płaci ją według progów przychodowych, a nie od dochodu.

Mówiąc krótko: to nie jest zmiana rubryki w formularzu, tylko zmiana nawyków. Paragon, który dziś spokojnie umiera śmiercią naturalną na dnie schowka w aucie, w nowej rzeczywistości kosztuje realne pieniądze.

To zapowiedź, nie ustawa — i to nie jest formalność

Sprawdziłam to, zanim usiadłam do pisania. Komunikat Ministerstwa Finansów nie podaje numeru projektu, druku sejmowego ani daty wejścia w życie innej niż ogólne „od 2027 roku”. Nie ma tekstu przepisów, nie ma konsultacji, nie ma przepisów przejściowych.

To ma praktyczne konsekwencje. Nie wiadomo, jak zapowiadany limit miałby działać w okresie przejściowym. Dziś prawo do ryczałtu ocenia się według przychodu z roku poprzedniego, więc rok 2026 byłby rokiem odniesienia dla 2027 — ale bez projektu ustawy to ostrożne przypuszczenie, a nie stan prawny. Nie wiadomo też, czy 250 tysięcy euro to liczba ostateczna, czy punkt startowy do negocjacji.

Dlatego nie proponuję Ci dziś żadnych ruchów optymalizacyjnych. Proponuję kalendarz.

Co możesz zrobić przez najbliższe miesiące

Trzy rzeczy, wszystkie w Twoim zasięgu i żadna z nich nie wymaga wróżenia z fusów.

1. Sprawdź narastający przychód od stycznia. Nie dochód, nie „ile mi zostało” — przychód. To jedyna liczba, która decyduje o prawie do ryczałtu.
2. 1 października 2026 poznasz limit ryczałtu w złotych. Tego dnia NBP ogłosi kurs euro, po którym przelicza się limity podatkowe na kolejny rok — nie tylko ryczałtowy. Wcześniej nikt nie poda tej kwoty, bo jej po prostu nie ma.
3. Formę opodatkowania na 2027 rok wybierzesz zwykle do 20 lutego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oświadczenie o wyborze ryczałtu składa się naczelnikowi urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w roku podatkowym. Firma działająca bez przerwy osiąga pierwszy przychód w styczniu, więc termin wypada 20 lutego.

Jeśli w międzyczasie projekt ustawy się pojawi, zaktualizujemy ten tekst. Na razie masz komunikat rządowy, dwie liczby do zapamiętania i jedną datę.

FAQ

Czy limit ryczałtu 250 tysięcy euro obowiązuje już teraz? Nie. W 2026 roku obowiązuje limit 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. Zapowiedź dotyczy 2027 roku i nie ma jeszcze postaci projektu ustawy.

Ile złotych będzie warte 250 tysięcy euro? Tego nikt dziś nie wie. Kurs przeliczeniowy NBP zostanie ogłoszony 1 października 2026 roku i dopiero wtedy limit na 2027 rok da się podać w złotych.

Czy stracę ryczałt w trakcie 2027 roku, jeśli przekroczę limit? Dziś prawo do ryczałtu ocenia się według przychodu z roku poprzedniego (art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie). Jak zapowiadana zmiana rozwiąże okres przejściowy, będzie wiadomo po opublikowaniu projektu. Wcześniej to zgadywanie.

Czy nowa stawka 24% obejmuje podatek liniowy? Nie. Komunikat dotyczy skali podatkowej. Stawka liniowa 19% w zapowiedzi się nie pojawia.

Jaka jest maksymalna oszczędność na nowej skali? 3 600 zł rocznie, przy dochodzie co najmniej 150 000 zł. Przy niższych dochodach oszczędność jest proporcjonalnie mniejsza, a poniżej 120 000 zł dochodu nie ma jej wcale.

Czy coś zmienia się w IP Box? Komunikat wspomina o modyfikacji preferencji do 5% PIT, ale bez żadnych szczegółów. Zbyt mało, żeby na tym cokolwiek planować.

Zanim odłożysz to na później

Zapowiedź to nie przepis, a przepis to nie przelew. Ale wśród polskich zmian podatkowych ta ma czytelną logikę: skala staje się atrakcyjniejsza, ryczałt węższy, a rząd wyraźnie woli dochód od przychodu. Jeśli mieścisz się poniżej miliona przychodu, odłóż temat i wróć do niego w październiku. Jeśli powyżej — zacznij od dziś patrzeć na koszty, bo mogą przestać być tylko ozdobą.

Twoje łzy nadal nie stanowią kosztu uzyskania przychodu. Faktury owszem — i właśnie dlatego opłaca się mieć je policzone, zanim przepisy zdecydują za Ciebie. W mojaKsięgowa.ai automatyczna księgowość czyta faktury za Ciebie i pilnuje, żeby narastający przychód nie okazał się niespodzianką.

Merytorycznie zweryfikował: Piotr Gloger

Newsletter od Klary — co tydzień na maila

Krótkie podsumowanie zmian w przepisach, terminów i poradników. Zero spamu, można się wypisać jednym kliknięciem.

Zapisz mnie

Zapisując się akceptujesz politykę prywatności.