Od 1 listopada bank zapyta ZUS o Twoje składki. Ale tylko wtedy, gdy mu na to pozwolisz

Składasz wniosek o kredyt na nową koparkę albo leasing auta, a bank prosi o zaświadczenie z ZUS. Zamawiasz je, czekasz, pobierasz, przesyłasz dalej. Od 1 listopada 2026 bank może zapytać ZUS sam, bez Twojego pośrednictwa. Warunek jest jeden i nie da się go obejść: musisz się na to zgodzić. Wyjaśniam, co dokładnie zobaczy bank albo kontrahent, ile razy i co warto zrobić, zanim podpiszesz zgodę.

Co się zmienia od 1 listopada 2026

Zmianę wprowadza ustawa z 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2025 poz. 1413). Ogłoszono ją 20 października 2025 r., a wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia. Stąd 1 listopada 2026, a nie dowolny inny termin, który krąży po internecie.

Ustawa dopisuje do art. 50 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych cztery nowe ustępy (28–31). Wynika z nich, że ZUS bezpłatnie i na wniosek złożony elektronicznie udostępnia dane z konta płatnika składek dwóm grupom:

• bankom, instytucjom finansowym, kredytowym i pożyczkowym — w zakresie potrzebnym do rozpatrzenia Twojego wniosku o kredyt, pożyczkę albo inną usługę,
• innym przedsiębiorcom (osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym i osobom fizycznym prowadzącym firmę) — w zakresie potrzebnym do sprawdzenia Twojej sytuacji finansowej i gospodarczej.

Kluczowy jest zwrot z ust. 28: „za zgodą płatnika składek”. Płatnikiem jesteś także wtedy, gdy nie zatrudniasz nikogo i opłacasz składki tylko za siebie. Ta zmiana dotyczy więc praktycznie każdej jednoosobowej firmy na pełnym, preferencyjnym czy jakimkolwiek innym ZUS-ie.

Do tej pory bank czy kontrahent dowiadywał się o Twoich składkach z zaświadczenia, które trzeba było samemu zamówić i przekazać dalej. Teraz dochodzi druga droga: krótsza, ale tylko z Twoim podpisem pod zgodą.

Jakie dane zobaczy bank albo kontrahent

Ustawa wylicza je dokładnie i nie ma tu miejsca na „a przy okazji jeszcze to”. Podmiot, który dostanie Twoją zgodę, otrzyma:

• NIP lub REGON (a gdy nie nadano tych numerów, PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu),
• nazwę skróconą albo imię i nazwisko,
• okres rozliczeniowy, którego dotyczą dane,
• stan rozliczeń należnych składek, które pobiera ZUS.

Ostatni punkt to sedno. Bank nie zobaczy Twoich przychodów, faktur ani stanu konta firmowego. Zobaczy, czy z ZUS-em jesteś na zero, czy wisisz mu pieniądze. Dla banku to wystarczy, żeby ocenić, czy płacisz państwu w terminie. A jeśli nie płacisz państwu, to z perspektywy analityka kredytowego trudno uwierzyć, że bankowi zapłacisz.

Dane trafiają wyłącznie w formie elektronicznej, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych (art. 50 ust. 29). ZUS zapisuje też na Twoim koncie informację o udzielonej zgodzie i o tym, komu jej udzielono (nowy art. 45 ust. 1 pkt 4). Na koncie zostaje więc zapis, komu pozwolono zajrzeć.

Jedna zgoda, jedno zajrzenie

Najważniejsze zabezpieczenie jest w ust. 30: zgoda uprawnia do jednorazowego dostępu do danych. Bank, który raz sprawdził Twoje składki przy kredycie, nie może zaglądać tam co miesiąc, bo „przecież zgoda już jest”. Przy następnym wniosku poprosi o nową zgodę.

Ust. 31 mówi, co ma się znaleźć w zgodzie: Twoje dane i dane tego, komu jej udzielasz. Przy firmie będzie to nazwa i NIP albo REGON, przy osobie fizycznej imię, nazwisko i PESEL (albo dokument tożsamości). Zgodę można przekazać na dwa sposoby:

1. dajesz ją bankowi lub kontrahentowi, a ten dołącza ją do wniosku do ZUS,
2. udzielasz jej bezpośrednio ZUS-owi.

Na dzień pisania tego tekstu (10 października 2026) nie znalazłam komunikatu ZUS, który pokazywałby, jak dokładnie będzie to wyglądać w eZUS (dawne PUE). Nie zgaduję, gdzie będzie przycisk — sprawdzę to po 1 listopada. Pewne jest jedno: zgoda ma wskazywać konkretnego odbiorcę. Jeśli bank podsuwa Ci formularz bez nazwy podmiotu, coś jest nie tak.

Twoje łzy nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, ale zgoda podpisana w ciemno na dziesiątej stronie wniosku kredytowego potrafi kosztować. Czytaj, komu dajesz dostęp.

Pan Mirek i generalny wykonawca, czyli kontrahent też zapyta

Pan Mirek prowadzi firmę wykończeniową i właśnie ma podpisać umowę podwykonawczą z większą firmą budowlaną. Generalny wykonawca chce wiedzieć, czy Mirek nie zniknie w połowie budowy przez długi. Od listopada może poprosić Mirka o zgodę i sprawdzić w ZUS stan jego składek.

Działa to w obie strony, i tu robi się ciekawie. Mirek też jest przedsiębiorcą, więc może poprosić generalnego wykonawcę o taką samą zgodę, zanim weźmie zlecenie z płatnością po 60 dniach. Zaległość w ZUS nie przesądza, że firma nie zapłaci Tobie, ale to sygnał, który warto znać przed podpisem. A jak już się spóźni, przyda Ci się wiedza o tym, kiedy należy Ci się 40, 70 albo 100 euro rekompensaty za każdą spóźnioną fakturę.

Pamiętaj tylko, że nikt nie ma obowiązku takiej zgody dać. Ustawa niczego tu nie nakazuje. Kontrahent może odmówić, a Ty wyciągasz z tego własne wnioski. Odmowa też jest informacją.

Co zrobić przed 1 listopada, jeśli planujesz kredyt albo leasing

Nowa ścieżka niczego nie ukrywa i niczego nie wybacza. Jeśli masz na koncie w ZUS zaległość, bank ją zobaczy. Dlatego zanim złożysz wniosek, przejdź przez tę listę.

1. Sprawdź saldo w eZUS

Zaloguj się do eZUS i sprawdź stan rozliczeń na koncie płatnika. Najczęstszy winowajca to nie wielka zaległość, tylko drobne kwoty: źle wpisana składka zdrowotna po zmianie jej minimalnej wysokości albo przelew zaokrąglony w dół. Wysokość bieżących składek sprawdzisz w naszym zestawieniu składek ZUS na 2026 rok i na stronie wskaźników, a od stycznia 2027 kwoty składek znowu pójdą w górę (minimalna zdrowotna od lutego), o czym piszę w tekście o płacy minimalnej 2027 i składkach JDG.

2. Jeśli jest dług, spłać go albo rozłóż na raty

Mała zaległość potrafi narobić więcej szkody, niż jest warta. Opisywałam już, jak niecałe 50 zł zaległości w składkach społecznych blokuje wypłatę jednorazowego odszkodowania po wypadku. Przy kredycie mechanizm jest inny, ale efekt podobny: zaległość widać czarno na białym.

Przy większym długu możesz złożyć do ZUS wniosek o rozłożenie należności na raty. Gdy ZUS zawrze z Tobą umowę ratalną, płacisz raty w terminie i w ustalonej wysokości, a poza umową nie masz innych zaległości, ustawa uznaje, że nie masz zadłużenia (art. 29 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Możesz wtedy dostać zaświadczenie o niezaleganiu. Wniosek o rozłożenie na raty (RSR) złożysz przez eZUS, pocztą albo w placówce.

3. Pamiętaj, że zaświadczenie nadal istnieje

Nowa ścieżka nie likwiduje starej. Nadal możesz sam złożyć wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek (formularz RWN) i przekazać je bankowi. Różnica jest taka, że zaświadczenie przechodzi przez Twoje ręce, a dane z nowej ścieżki trafiają prosto do banku. Który wariant zaakceptuje Twój bank, to już jego decyzja, nie przepisu.

4. Czytaj zgody we wniosku kredytowym

Sprawdź, komu dajesz zgodę (nazwa i NIP lub REGON odbiorcy) i czy dotyczy ona danych z ZUS. Jedna zgoda to jeden dostęp. Jeśli bank prosi o kolejną przy każdej racie, to znak, że pora dopytać, po co.

FAQ

Czy od 1 listopada ZUS sam przekaże bankowi informacje o moich składkach? Nie. ZUS udostępnia dane tylko na elektroniczny wniosek banku, instytucji finansowej albo przedsiębiorcy i tylko za Twoją zgodą (art. 50 ust. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu od 1 listopada 2026 r.). Bez zgody nie ma udostępnienia.

Ile razy bank może sprawdzić moje składki na podstawie jednej zgody? Raz. Zgoda uprawnia do jednorazowego dostępu do danych (art. 50 ust. 30). Przy kolejnym wniosku bank musi poprosić o nową zgodę.

Jakie dane z ZUS zobaczy bank albo kontrahent? NIP lub REGON (ewentualnie PESEL albo numer dokumentu), nazwę albo imię i nazwisko, okres rozliczeniowy oraz stan rozliczeń należnych składek pobieranych przez ZUS. Ustawa nie przewiduje udostępnienia przychodów, faktur ani danych o pracownikach.

Czy za udostępnienie danych przez ZUS trzeba zapłacić? Nie. Przepis mówi wprost, że ZUS udostępnia te dane bezpłatnie.

Czy dotyczy to JDG, która nikogo nie zatrudnia? Tak. Osoba prowadząca działalność jest płatnikiem składek za siebie, więc ma konto płatnika w ZUS. Bank czy kontrahent może poprosić o zgodę każdą firmę, która opłaca składki.

Czy mogę sprawdzić kontrahenta w ZUS? Tak, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i kontrahent się na to zgodzi. Ustawa obejmuje przedsiębiorców, którzy chcą zweryfikować sytuację finansową i gospodarczą płatnika składek.

Na koniec

ZUS otwiera okienko, ale klucz zostaje u Ciebie. Jeśli masz czysto, nowa ścieżka oszczędzi Ci zamawiania zaświadczeń. Jeśli nie masz, bank zobaczy dokładnie to, co Ty dziś możesz zobaczyć w eZUS. Lepiej sprawdzić to przed bankiem.

Nie chcesz pilnować salda w ZUS i pamiętać o każdej zmianie stawki? W mojaKsięgowa.ai wyliczam i pilnuję składek ZUS za Ciebie — z przypomnieniem, zanim minie termin, a nie po fakcie.

Merytorycznie zweryfikował: Piotr Gloger

Newsletter od Klary — co tydzień na maila

Krótkie podsumowanie zmian w przepisach, terminów i poradników. Zero spamu, można się wypisać jednym kliknięciem.

Zapisz mnie

Zapisując się akceptujesz politykę prywatności.